do 28 apr 2011/ De Telegraaf
Sluiproute voor ontslag populair in crisis
Minder heftig
Onderzoeker Edith Josten van het SCP bestudeerde hoe het komt dat de werkloosheid minder heftig reageerde op deze crisis dan op de vorige. Op het toppunt van de crisis waren 180.000 banen verloren gegaan en piekte de werkloosheid in het eerste kwartaal van 2010 op 6,0%. Tijdens de internetrecessie van 2001-2003 piekte de werkloosheid op 6,9%, terwijl de recessie veel minder diep was.
In de periode 2009-2010 hielden werkgevers duidelijk meer personeel vast dan waarvoor ze werk hadden. Volgens onderzoeksinstituut Ecorys had een kwart van de werkgevers in 2009, het slechtste economische jaar, onvoldoende werk voor al het personeel. Een jaar later zei 13% van de werkgevers in het Arbeidsvraagpanel (AVP) meer personeel te hebben dan er nodig is. In 2010 zei een op de tien onvoldoende werk te verwachten in het komende jaar voor al het personeel.
Goede krachten behouden
Maar lang niet al die mensen zijn ontslagen. Zo geeft 39% van de werkgevers met overtollig personeel aan, dat zij goede arbeidskrachten wilden behouden die later weer nodig zijn. Meer dan een vijfde ging ervan uit dat de hoeveelheid werk spoedig weer zou aantrekken en 16% noemt ontslag duur of lastig te regelen. 7% verwachtte dat het overschot vanzelf zou oplossen door natuurlijk verloop. En eveneens 7% noemde puur sociale overwegingen om geen mensen te ontslaan, waarbij niet is gezegd dat het helemaal geen reden heeft gespeeld bij het in dienst houden van mensen.
Personeelsbestanden
Toch zijn de personeelsbestanden bij bedrijven weldegelijk gekrompen en zelfs in een hoger tempo dan tijdens de vorige recessie. Natuurlijk was daarbij de flexibele schil van uitzendkrachten, tijdelijke werknemers en zzp'ers als eerste aan de beurt. En die schil was in 2008 anderhalf procentpunt groter dan in 2001, ofwel een verschil van 129.000 personen.
Individueel ontslag
Om van vaste werknemers af te komen hebben werkgevers in de recente crisis vooral gebruik gemaakt van het 'individueel ontslag om bedrijfseconomische redenen', zo concludeert Josten op basis van cijfers uit het AVP. In het najaar van 2009 had 16% van de werkgevers uit de marktsector één of meer werknemers via deze route ontslagen. Tijdens de vorige recessie, in het najaar van 2003, had slechts 7% deze route gebruikt. Josten vermoedt dat de belangrijkste reden hiervoor is dat individueel ontslag om bedrijfseconomische redenen sinds 2006 kan zonder tussenkomst van de rechter of het UWV en met behoud van ww-rechten voor de ontslagen werknemer. Daarnaast is het goedkoper en eenvoudiger omdat er niet hoeft te worden onderhandeld met de vakbonden.
Hoeveel werknemers op deze manier hun baan zijn kwijtgeraakt, is niet bekend. Het UWV registreert de cijfers niet en ook bij het CBS zijn ze niet beschikbaar.
| Bridge to Perfection | Niasstraat 1 | 3531 WR | Utrecht | E info@bridgetoperfection.nl | T 030 - 29 19 963 F 030 - 29 19 998 |